LỊCH VIỆT
Lịch Việt: âm lịch tính theo múi giờ của nước ta
Cập nhật Chờ chuyên gia duyệtĐọc ba phút
Âm lịch Việt Nam và âm lịch Trung Quốc dùng chung một luật: tháng bắt đầu vào ngày có trăng mới, tháng chứa Đông chí là tháng Mười Một. Chỗ khác là múi giờ. Từ năm 1968 lịch Việt tính theo giờ UTC+7, lịch Trung Quốc theo giờ Bắc Kinh UTC+8. Từ 1968 đến 2036 có năm năm Tết hai lịch khác ngày.
Luật dựng một năm âm lịch
Tháng âm bắt đầu vào ngày có trăng mới, người xưa gọi là ngày sóc. Ngày ấy tính theo nửa đêm của múi giờ dùng để lập lịch, nên cùng một lần trăng mới có thể rơi vào hai ngày khác nhau ở hai nước.
Tháng chứa Đông chí là tháng Mười Một. Giữa hai tháng Mười Một có mười hai hoặc mười ba tháng. Năm có mười ba tháng thì tháng nhuận là tháng đầu tiên sau tháng Mười Một không chứa trung khí nào, và mang số của tháng liền trước.
Hà Lạc tính các mốc ấy trên bảng thiên văn với sai số vài giây, theo luật Hồ Ngọc Đức đã công bố cho âm lịch Việt Nam. Ngày nào hai lịch lệch nhau, Hà Lạc ghi rõ múi giờ đã dùng.
Những năm Tết hai lịch lệch nhau
Phần lớn các năm, Tết Việt Nam và Tết Trung Quốc trùng ngày. Hai lịch tách nhau khi trăng mới rơi vào giờ cuối của ngày theo giờ Việt Nam, tức đã sang ngày hôm sau theo giờ Bắc Kinh. Hiếm hơn, một giờ chênh quanh Đông chí làm cả tháng Mười Một lệch đi, như năm 1985.
| Năm | Tết lịch Việt | Tết lịch Trung Quốc | Chênh |
|---|---|---|---|
| 1968 · Mậu Thân | thứ Hai 29/1/1968 | thứ Ba 30/1/1968 | Việt Nam sớm hơn một ngày |
| 1969 · Kỷ Dậu | Chủ nhật 16/2/1969 | thứ Hai 17/2/1969 | Việt Nam sớm hơn một ngày |
| 1985 · Ất Sửu | thứ Hai 21/1/1985 | thứ Tư 20/2/1985 | Việt Nam sớm hơn ba mươi ngày |
| 2007 · Đinh Hợi | thứ Bảy 17/2/2007 | Chủ nhật 18/2/2007 | Việt Nam sớm hơn một ngày |
| 2030 · Canh Tuất | thứ Bảy 2/2/2030 | Chủ nhật 3/2/2030 | Việt Nam sớm hơn một ngày |
Múi giờ Việt Nam qua từng thời kỳ
Giờ đồng hồ ở nước ta đã đổi nhiều lần trong thế kỷ hai mươi. Từ 1960 đến giữa năm 1975 hai miền dùng hai giờ khác nhau. Âm lịch lại có múi riêng: trước 1968 vẫn tính theo UTC+8 như lịch cũ.
Khi lập lá số, Hà Lạc dùng đúng giờ đồng hồ của nơi sinh vào ngày sinh, rồi quy về một thước đo chung.
| Từ | Đến | Vùng | Giờ đồng hồ | Âm lịch tính theo |
|---|---|---|---|---|
| 30/4/1911 | 31/12/1942 | Cả nước | UTC+7 | UTC+8 |
| 31/12/1942 | 14/3/1945 | Cả nước | UTC+8 | UTC+8 |
| 14/3/1945 | 1/9/1945 | Cả nước | UTC+9 | UTC+8 |
| 1/9/1945 | 31/3/1947 | Cả nước | UTC+7 | UTC+8 |
| 1/4/1947 | 1/7/1955 | Cả nước | UTC+8 | UTC+8 |
| 1/7/1955 | 31/12/1959 | Cả nước | UTC+7 | UTC+8 |
| 31/12/1959 | 31/12/1967 | Miền Bắc | UTC+7 | UTC+8 |
| 1/1/1968 | 12/6/1975 | Miền Bắc | UTC+7 | UTC+7 |
| 31/12/1959 | 12/6/1975 | Miền Nam | UTC+8 | UTC+8 |
| 12/6/1975 | nay | Cả nước | UTC+7 | UTC+7 |
Các câu hỏi trong cụm
Hỏi nhanh
Âm lịch Việt Nam có phải chép từ lịch Trung Quốc?
Hai lịch dùng chung một luật thiên văn, nhưng từ năm 1968 lịch Việt tính theo giờ UTC+7 của nước ta. Vì vậy có năm Tết hai nước khác ngày, có năm lệch cả tháng.
Vì sao năm 1968 là mốc?
Từ năm 1968 miền Bắc tính âm lịch theo giờ chính thức UTC+7 thay cho UTC+8. Miền Nam vẫn theo UTC+8 tới năm 1975, nên Tết Mậu Thân hai miền cách nhau một ngày.
Lịch treo tường ở Việt Nam tính theo lịch nào?
Lịch in ở Việt Nam hôm nay theo âm lịch Việt, tính bằng giờ UTC+7. Lịch nhập từ nơi khác hoặc phần mềm mặc định giờ Bắc Kinh có thể lệch một ngày ở vài tháng.
Viết: ban biên tập Hà Lạc, theo lời Hà về thiên tượng. Ngày, giờ, can chi do engine lịch của Hà Lạc tính, theo giờ Việt Nam.
Duyệt: đang chờ chuyên gia đứng tên duyệt dữ kiện và trích dẫn.
- Bảng múi giờ trước năm 1975 lấy theo tzdata, chờ chuyên gia đối chiếu tư liệu.
- Lịch âm miền Nam 1968–1975 tính theo UTC+8 là giả định, chờ chuyên gia chốt.
Đăng Cập nhật Đính chính: 0 lần