BÁT TỰ CĂN BẢN
Mười thiên can và mười hình tượng
Cập nhật Chờ chuyên gia duyệtĐọc năm phút
Mười thiên can là Giáp, Ất, Bính, Đinh, Mậu, Kỷ, Canh, Tân, Nhâm, Quý. Mỗi hành có hai can, một dương một âm: Giáp Ất là Mộc, Bính Đinh là Hỏa, Mậu Kỷ là Thổ, Canh Tân là Kim, Nhâm Quý là Thủy. Can dương như cái lớn và thẳng, can âm như cái nhỏ và mềm: Giáp là cây đại thụ, Ất là cỏ hoa. Can của ngày sinh là Nhật chủ.
Mười can trong một bảng
Can dương đứng ở vị trí lẻ, can âm ở vị trí chẵn. Hành đi theo vòng tương sinh: Mộc sinh Hỏa, Hỏa sinh Thổ, Thổ sinh Kim, Kim sinh Thủy, Thủy sinh Mộc.
| Can | Chữ Hán | Hành | Âm dương | Hình tượng |
|---|---|---|---|---|
| Giáp | 甲 | Mộc | dương | cây đại thụ, thẳng mà vững |
| Ất | 乙 | Mộc | âm | cỏ hoa, dây leo, mềm mà bền |
| Bính | 丙 | Hỏa | dương | mặt trời, sáng mà rộng |
| Đinh | 丁 | Hỏa | âm | ngọn đèn, nhỏ mà ấm |
| Mậu | 戊 | Thổ | dương | núi lớn, dày mà lặng |
| Kỷ | 己 | Thổ | âm | đất vườn, mềm mà nuôi |
| Canh | 庚 | Kim | dương | sắt thép, cứng mà thẳng |
| Tân | 辛 | Kim | âm | châu ngọc, nhỏ mà sáng |
| Nhâm | 壬 | Thủy | dương | sông lớn, rộng mà chảy |
| Quý | 癸 | Thủy | âm | mưa móc, nhẹ mà thấm |
Giáp Mộc 甲
Giáp là can thứ nhất, can dương, hành Mộc. Hình tượng: cây đại thụ, thẳng mà vững.
Đọc như một Nhật chủ, Giáp Mộc không phải cỏ hoa uốn theo gió mà là cây đại thụ thân thẳng rễ sâu, cần một khoảng trời riêng để vươn lên.
甲木參天,脫胎要火。
Giáp mộc tham thiên, thoát thai yếu hỏa.
Giáp Mộc vươn tới trời, muốn thành cây cần có lửa.
Nguyên văn đang chờ chuyên gia đối chiếu với bản in.
Ất Mộc 乙
Ất là can thứ hai, can âm, hành Mộc. Hình tượng: cỏ hoa, dây leo, mềm mà bền.
Đọc như một Nhật chủ, Ất Mộc không phải cây đại thụ đứng một mình mà là cỏ hoa và dây leo, biết tìm đường vòng để vươn tới ánh sáng.
乙木雖柔,刲羊解牛。
Ất mộc tuy nhu, khuê dương giải ngưu.
Ất Mộc tuy mềm, mà xẻ được dê, gỡ được trâu.
Nguyên văn đang chờ chuyên gia đối chiếu với bản in.
Bính Hỏa 丙
Bính là can thứ ba, can dương, hành Hỏa. Hình tượng: mặt trời, sáng mà rộng.
Đọc như một Nhật chủ, Bính Hỏa không phải ngọn đèn trong phòng mà là mặt trời giữa trời, soi rộng và sưởi ấm tới cả những gì ở xa.
丙火猛烈,欺霜侮雪。
Bính hỏa mãnh liệt, khi sương vũ tuyết.
Bính Hỏa mạnh mẽ, không ngại sương, chẳng nể tuyết.
Nguyên văn đang chờ chuyên gia đối chiếu với bản in.
Đinh Hỏa 丁
Đinh là can thứ tư, can âm, hành Hỏa. Hình tượng: ngọn đèn, nhỏ mà ấm.
Đọc như một Nhật chủ, Đinh Hỏa không phải mặt trời chói lòa mà là ngọn đèn ngọn nến, sáng vừa đủ cho người ngồi gần và giữ lửa rất lâu.
丁火柔中,內性昭融。
Đinh hỏa nhu trung, nội tính chiêu dung.
Đinh Hỏa mềm mà giữ được chừng mực, bên trong sáng và ấm.
Nguyên văn đang chờ chuyên gia đối chiếu với bản in.
Mậu Thổ 戊
Mậu là can thứ năm, can dương, hành Thổ. Hình tượng: núi lớn, dày mà lặng.
Đọc như một Nhật chủ, Mậu Thổ không phải đất vườn tơi xốp mà là núi lớn, đứng yên một chỗ để người khác tựa vào.
戊土固重,既中且正。
Mậu thổ cố trọng, ký trung thả chính.
Mậu Thổ vững và nặng, đã ở giữa lại ngay thẳng.
Nguyên văn đang chờ chuyên gia đối chiếu với bản in.
Kỷ Thổ 己
Kỷ là can thứ sáu, can âm, hành Thổ. Hình tượng: đất vườn, mềm mà nuôi.
Đọc như một Nhật chủ, Kỷ Thổ không phải núi cao mà là đất ruộng đất vườn, ẩm mềm và lặng lẽ nuôi lớn những gì gieo vào.
己土卑濕,中正蓄藏。
Kỷ thổ ti thấp, trung chính súc tàng.
Kỷ Thổ thấp và ẩm, ở giữa mà ngay, chứa và giữ được nhiều.
Nguyên văn đang chờ chuyên gia đối chiếu với bản in.
Canh Kim 庚
Canh là can thứ bảy, can dương, hành Kim. Hình tượng: sắt thép, cứng mà thẳng.
Đọc như một Nhật chủ, Canh Kim không phải món trang sức mà là sắt chưa rèn cứng và thẳng, càng qua lửa càng thành hình.
庚金帶煞,剛健為最。
Canh kim đới sát, cương kiện vi tối.
Canh Kim mang sát khí, cứng mạnh hơn cả.
Nguyên văn đang chờ chuyên gia đối chiếu với bản in.
Tân Kim 辛
Tân là can thứ tám, can âm, hành Kim. Hình tượng: châu ngọc, nhỏ mà sáng.
Đọc như một Nhật chủ, Tân Kim không phải sắt thép nặng nề mà là châu ngọc nhỏ và tinh, sáng nhất khi được lau trong và đặt đúng chỗ.
辛金軟弱,溫潤而清。
Tân kim nhuyễn nhược, ôn nhuận nhi thanh.
Tân Kim mềm mảnh, ấm nhuận mà trong trẻo.
Nguyên văn đang chờ chuyên gia đối chiếu với bản in.
Nhâm Thủy 壬
Nhâm là can thứ chín, can dương, hành Thủy. Hình tượng: sông lớn, rộng mà chảy.
Đọc như một Nhật chủ, Nhâm Thủy không phải giọt sương mà là sông lớn chảy mãi, gặp chỗ hẹp thì tìm lối khác mà đi.
壬水通河,能洩金氣。
Nhâm thủy thông hà, năng tiết kim khí.
Nhâm Thủy thông với sông lớn, làm tiết được khí Kim.
Nguyên văn đang chờ chuyên gia đối chiếu với bản in.
Quý Thủy 癸
Quý là can thứ mười, can âm, hành Thủy. Hình tượng: mưa móc, nhẹ mà thấm.
Đọc như một Nhật chủ, Quý Thủy không phải sông lớn ầm ào mà là mưa móc và sương đêm, nhẹ nhàng thấm vào và nuôi những gì nó chạm tới.
癸水至弱,達於天津。
Quý thủy chí nhược, đạt ư thiên tân.
Quý Thủy yếu mềm nhất, mà tới được bến trời.
Nguyên văn đang chờ chuyên gia đối chiếu với bản in.
Hỏi nhanh
Mười thiên can là gì?
Là mười chữ Giáp, Ất, Bính, Đinh, Mậu, Kỷ, Canh, Tân, Nhâm, Quý, dùng ghép với mười hai địa chi để gọi tên năm, tháng, ngày, giờ.
Can dương và can âm khác nhau thế nào?
Cùng một hành, can dương như cái lớn, cứng, đi ra ngoài; can âm như cái nhỏ, mềm, thu vào trong. Giáp là cây lớn, Ất là cỏ hoa; Bính là Mặt Trời, Đinh là ngọn đèn.
Trích thiên tủy là sách gì?
Là một sách Bát tự cổ viết thành những câu ngắn, có bản chú đời Minh và đời Thanh. Mười câu đầu sách nói về mười thiên can.
Viết: ban biên tập Hà Lạc, theo lời Lạc về nhân mệnh. Ngày, giờ, can chi do engine lịch của Hà Lạc tính, theo giờ Việt Nam.
Duyệt: đang chờ chuyên gia đứng tên duyệt dữ kiện và trích dẫn.
- Mười câu Trích thiên tủy chờ đối chiếu bản in; lời dịch là bản nháp.
- Hình tượng mười can chờ người duyệt đọc lại.
Đăng Cập nhật Đính chính: 0 lần