Bỏ qua menu

11 tháng Mười năm Bính Ngọ · Tiết Lập Đông

KINH DỊCH

Quẻ là gì, vì sao gieo sáu lần mới thành một quẻ?

Cập nhật Chờ chuyên gia duyệtĐọc bốn phút

MỘT QUẺ KÉP6 hàohai quẻ đơn ba hào chồng lên nhaugieo một lần, được một hào
TRẢ LỜI NGẮN

Quẻ là một hình sáu vạch, mỗi vạch là một hào âm hoặc dương, đọc từ dưới lên. Mỗi lần gieo ba đồng xu cho ra một hào, nên gieo sáu lần mới đủ một quẻ. Sáu hào gồm hai quẻ đơn ba hào chồng lên nhau, ứng với ba ngôi trời, đất, người nhân đôi. Tám quẻ đơn ghép đôi với nhau thành sáu mươi tư quẻ.

Từ một vạch tới sáu mươi tư quẻ

Một vạch liền là hào dương, một vạch đứt là hào âm. Ba vạch chồng lên nhau thành một quẻ đơn, có tám quẻ đơn. Hai quẻ đơn chồng lên nhau thành một quẻ kép sáu hào, có sáu mươi tư quẻ.

Quẻ Thuần Càn có sáu hào dương. Quẻ Thủy Thiên Nhu có nước ở trên, trời ở dưới.

易有太極,是生兩儀,兩儀生四象,四象生八卦。

Dịch hữu Thái cực, thị sinh lưỡng nghi, lưỡng nghi sinh tứ tượng, tứ tượng sinh bát quái.

Dịch có Thái cực, Thái cực sinh hai nghi, hai nghi sinh bốn tượng, bốn tượng sinh tám quẻ.

— Hệ từ thượng truyện, Thập dực

Nguyên văn đang chờ chuyên gia đối chiếu với bản in.

Vì sao là sáu

Hệ từ giảng rằng ba hào của quẻ đơn ứng với trời, người, đất. Nhân đôi lên để mỗi ngôi có âm có dương, nên quẻ có sáu hào. Hai hào dưới là đất, hai hào giữa là người, hai hào trên là trời.

Mỗi lần gieo chỉ quyết được một hào, từ hào dưới cùng đi lên. Vì thế sáu lần gieo là đủ, không thừa không thiếu.

兼三才而兩之,故六。六者非它也,三才之道也。

Kiêm tam tài nhi lưỡng chi, cố lục. Lục giả phi tha dã, tam tài chi đạo dã.

Gồm ba ngôi trời, đất, người rồi nhân đôi lên, nên quẻ có sáu hào. Sáu hào không gì khác, là đạo của ba ngôi.

— Hệ từ hạ truyện, Thập dực

Nguyên văn đang chờ chuyên gia đối chiếu với bản in.

Gieo ba đồng xu thì ra hào nào

Mặt lưng tính ba, mặt chữ tính hai. Tổng ba đồng là sáu, bảy, tám hoặc chín. Bảy là hào dương yên, tám là hào âm yên. Chín là ba lưng, hào dương động. Sáu là ba chữ, hào âm động.

Phép xưa hơn dùng năm mươi cọng cỏ thi, rút một để riêng, chia bốn mươi chín cọng qua ba lần biến. Hai cách cho cùng bốn loại hào, nhưng tỉ lệ hào động khác nhau.

Bảng 1. Tỉ lệ bốn loại hào. Ba đồng xu: tám cách rơi như nhau. Cỏ thi: theo phép đếm của ba lần biến.
TổngHàoBa đồng xuCỏ thi
6âm động1/81/16
7dương yên3/85/16
8âm yên3/87/16
9dương động1/83/16

大衍之數五十,其用四十有九。

Đại diễn chi số ngũ thập, kỳ dụng tứ thập hữu cửu.

Số đại diễn là năm mươi, dùng bốn mươi chín.

— Hệ từ thượng truyện, Thập dực

Nguyên văn đang chờ chuyên gia đối chiếu với bản in.

ĐỌC TIẾPGieo một quẻBa đồng Cảnh Hưng thông bảo, sáu lần gieo.

Hỏi nhanh

Một quẻ Kinh Dịch có mấy hào?

Sáu hào, đọc từ dưới lên: sơ, nhị, tam, tứ, ngũ, thượng. Quẻ đơn có ba hào.

Hào động là gì?

Hào động là hào đang đổi, âm hóa dương hoặc dương hóa âm. Với ba đồng xu, ba lưng hay ba chữ là hào động. Đổi các hào động thì được quẻ biến.

Gieo quẻ bằng ba đồng xu có khác cỏ thi không?

Hai cách cho cùng bốn loại hào. Ba đồng xu cho hào động âm và dương bằng nhau, mỗi loại một phần tám. Cỏ thi cho hào dương động nhiều gấp ba hào âm động.

SỐ LIỆU ENGINE TÍNH · CHỜ CHUYÊN GIA DUYỆT

Viết: ban biên tập Hà Lạc, theo lời Cụ Cơ về thời vận. Ngày, giờ, can chi do engine lịch của Hà Lạc tính, theo giờ Việt Nam.

Duyệt: đang chờ chuyên gia đứng tên duyệt dữ kiện và trích dẫn.

Còn chờ xác nhận
  • Câu trích Chu Dịch và Hệ từ chờ đối chiếu bản in; lời dịch là bản nháp.

Đăng Cập nhật Đính chính: 0 lần

Cách Hà Lạc tính lịchThư viện Tri thức

Cùng cụm · Kinh Dịch

Đọc thêm trong cụm Kinh Dịch

Trang Kinh Dịch →